Vanochtend zijn we eerst naar de souq van Biskra gegaan. Dit stelsel aan straatjes vol met kraampjes en winkeltjes ligt op loopafstand van het hotel. Veel kraampjes worden nog opgebouwd. Bij de groente en fruit is het drukker. Buiten Biskra bezoeken we de Sidi Okba moskee. De moskee is om de tombe uit 686 nC van Sidi Okba gebouwd. Hij zou bevriend geweest zijn met de profeet Mohammet. Hiervandaan verlaten we de bergen en rijden de woestijn in. Het landschap wordt vlakker en droger. In een woestijndorpje bestellen we koffie. Hier is het leven veel primitiever dan in de eerdere steden die we bezocht hebben. Rond twee uur arriveren we in El Oued, een middelgrote stad in de woestijn. We maken een wandeling door de souq en lunchen in een restaurant. Daarna gaan we naar het La Gazelle D'Or resort net buiten de stad. Met een golfkarretje worden we naar ons huisje gereden. Het zwembad ligt er mooi bij, maar wanneer ik er in spring blijkt het water zeer koud. 's Avonds eten we in het restaurant: buffet.

Vanochtend zijn we eerst naar het vliegveld gereden. Zou de bagage van Milko er zijn? Yes, de reistas is gearriveerd in Constantine. We hebben vandaag een flinke tocht voor de boeg. We rijden richting Batna. Onderweg passeren we het mausoleum van de Berber koning uit 300 vChr. Hij leidde het onafhankelijke land Numidie. Daarna rijden we door naar Timgad. Dit is de best bewaard gebleven Romeinse stad uit de regio. Hierdoor wordt het ookwel het Pompeii van Afrika genoemd. De stad was bedolven onder een flinke laag woestijnzand. We bekijken de bibliotheek, de tempels en de toegangspoort. Nabij Timgad lunchen we eenvoudig, maar erg lekken. Op weg naar Biskra bekijken we de grotwoningen van Ghoufi. In Biskra wacht een verrassing. Het hotel is vol. De kamers zijn gereserveerd en betaald, maar het hotel is vergeten de boeking vast te leggen. Snel wordt een ander hotel geregeld. Hier blijken de elektronische sleutels niet te werken. We sluiten de avond af bij een Syrisch restaurant. Het was weer een bijzondere en mooie dag.

Gisteravond zijn we aangekomen bij ons hotel in Constantine. Constantine is een van de oudste steden van Algerije en onder de naam Cirta al gesticht 600 vC. De stad ligt strategisch op een rotspunt en was daardoor moeilijk te veroveren. We beginnen de tour door Constantine in de moskee. De enorme moskee, gebouwd in 1972, biedt plaats aan 20.000 gelovigen. De volgende stop is het museum. Aan de hand van de maquette zien we hoe de diepe kloof de stad splijt. De brug over de kloof dateert uit 1912 en was lang de hoogste ter wereld. Vroeger liepen tunnels vanuit de stad naar de kloof. Wanneer we in de kloof komen zien we de oude ingangen. Hoog boven ons ligt de stad. We lopen een stukje door een tunnel parallel aan het riviertje. Bij het monument op de rotspunt stappen we uit. Via de hangbrug komen we in de souq. Een wirwar aan smalle straatjes in Constantine. Midden in de souq ligt het paleis van de Beis, de vroegere heersers tijdens de Ottomaanse overheersing. In een restaurant bestellen we lokale Jari soep. Als laatste dalen we via de restanten van de oude Romeinse brug af in de kloof om aan de andere zijde weer omhoog te komen. Aan het einde van de middag rijden we langs de luchthaven voor de bagage van Milko. Ondanks berichten dat de koffer verstuurd is, is hij hier niet aangekomen.. misschien komt de koffer vanavond nog mee met een vlucht.

Het hotel in het centrum van Algiers was prima. Omar kwam gisteravond langs om geld te wisselen. Met een glimlach legt hij uit dat zijn wisselkoers veel beter is dan de officiële koers. We krijgen 22.000 dinar voor 100 euro ipv 14800 eerder bij de bank. Met ons nieuwe geld gaan we eten in een wat luxer restaurant. Vanmorgen toen ik wakker werd had ik bericht van de luchthaven. Uit het bericht valt op te maken dat de bagage gearriveerd is. Maar welke? Gisteren kreeg ik de melding voor Allert en Bart. Allert kreeg mijne bevestiging. Na het ontbijt rijden we naar het vliegveld. Mijn reistas staat klaar, maar helaas is de koffer van Milco nog niet gearriveerd. Balen. De bagage wordt morgen doorgestuurd, want wij rijden vandaag een flink stuk oostwaarts. Net na het middaguur arriveren we bij de oude Romeinse stad Djemila. Djemila is een van de best bewaarde Romeinse ruïnes van Noord Afrika. Gebouwd op een hoogte van 900 meter. Met onze eigen gids Nehla dwalen we door het complex. Nehla vertelt dat de stad aan het begin van de jaartelling tot ongeveer de zesde eeuw in gebruik is geweest. Vanuit Djemila we rijden door naar Constatine. Hier zijn we net gearriveerd. Vanuit het hotel kijken we op de oude stad, die we morgen gaan bekijken.

Vanmorgen vroeg op, op weg naar Algerije. Samen met Allert, Milco en Bart reizen we twee weken door het grootste land van Afrika. Al voor vertrek krijg ik bericht dat de vlucht vanuit Parijs vertraagd is met een klein uurtje. Een voorbode voor het avontuur. Dat de vlucht vanuit Amsterdam ook met drie kwartier vertraging vertrekt, lijkt dan minder erg. In Parijs blijkt de vertraging van de vlucht naar Algiers verder opgelopen. Er zit niets anders op dan te wachten. Om iets na drie uur, ruim tweeënhalf uur later dan gepland, arriveren we in Algerije. We sluiten aan in de rij voor de douane. Een lange rij. Ondertussen komen er berichten door dat sommige bagage niet meegekomen is. Maar of dit voor allemaal geldt? Na de douane, gaat het paspoort naar het volgende loketje voor het visum. Weer wachten. Ik krijg mijn paspoort even terug om te gaan betalen bij de bank. Daarna gaat het paspoort weer naar het volgende kantoortje. Ruim twee uur later heb ik mijn visum stempel in mijn paspoort. Bij de bagageband blijkt dat de bagage inderdaad niet meegekomen is. De bagage staat nog in Parijs. Hopelijk komt het met de vlucht van middernacht mee, wordt aangegeven. Het is al half zes wanneer we Omar voor het luchthavengebouw ontmoeten. Ook hij moest wachten. Hij stelt voor morgen voor onze excursie start, langs de luchthaven te rijden. In het donker rijdt de chauffeur ons naar het hotel in het centrum van Algiers Het onbekende avontuur in Algerije is begonnen. Spannend.

Vandaag is de laatste dag van de vakantie. Morgen vliegen we weer terug naar Nederland. Vanuit Tbilisi rijden we naar het Davit Gareja klooster, pal tegen de grens met Azerbeidzjan. Het klooster heeft haar oorsprong in de zesde eeuw. Een deel van het klooster en de kerk zijn uit de rotsen gehouwen. Dit maakt het klooster prachtig om te bezoeken. In de omgeving rond het Davit Gareja klooster liggen de coloured mountains. Een heuvellandschap met verschillende kleuren mineralen. Een mooie afsluiting van onze reis door Azerbeidzjan, Georgië en Armenie.

Vandaag nemen we met het klooster van Haghpat afscheid van Armenie. Het klooster dateert net als het Sanahin klooster van gisteren uit de eind negende eeuw en is later uitgebreid. Het complex bestaat uit verschillende gebouwen. Vooral de hoofdkerk is er mooi. Vanaf Haghpat is het ongeveer een uurtje rijden naar de grens met Georgië. Erg soepel passeren we hier de grens. Dit is wel anders voor de vrachtwagens die een kilometers lange rij voor de grens vormen. In Georgië ontmoet ik gids Nino weer. Gezamenlijk rijden we naar Tbilisi. Het voelt een beetje als thuiskomen wanneer we weer in hetzelfde hotel inchecken. We kennen de route naar het centrum. Op een terrasje bestellen we een lunch. Daarna dwalen we door de oude stad naar het Freedom Square. We volgen de Rustavelli Avenu, een boulevard vol grote gebouwen uit de Sovjet periode. Hier bevindt zich ook het parlementsgebouw, het theater en de opera. 's Avonds eten we in de oude stad naast de klokkentoren.

Vandaag ontwaken we aan de oever van het Sevan meer, een meer op 1.914 meter hoogte. Op een landtong in het meer ligt het Sevanbavank klooster. Ooit gesticht in 305 nC door St Gregorius. De afbeelding van dit klooster met het achterliggende meer, was vooraf eigenlijk het enige beeld dat ik van Armenië kende. De kerken van dit klooster dateren uit de 9de eeuw. Het tweede klooster dat we bezoeken is het klooster van Hagartsin. Dit recent restaureerde klooster ligt tussen de bossen. Aan het einde van de middag bezoeken we het 9de eeuwse klooster van Sanahin. Mede door de Byzantijnse architectuur van de kerken, staat dit klooster op de Unesco werelderfgoedlijst. Vandaag was een dag waar we drie totaal verschillende kerken en kloosters bezocht hebben. Allemaal even prachtig en bijzonder. Morgen doen we nog een Armeens klooster. Daarna gaan we de grens over terug naar Georgie.

Gisteravond toen we in Goris arriveerden, was het mistig. Het stadje lag in de bewolking in de bergen. Ook vanochtend is het nog mistig. In de ochtend bezoeken we de middeleeuwse grotwoningen van Khndzoresk. De oude rotsnederzettingen zijn tot de jaren 50 van de vorige eeuw bewoond geweest. Via een lange trap komen we bij een hangbrug. Door de mist is de hoogte van 63 meter slecht te zien. Aan de overzijde bevinden zich de uit de rotsen gehouwen verblijven. Gelukkig trekt de bewolking op en wordt het zicht beter. 's Middags rijden we naar Tatev. Hier bevindt zich, op de rand van een diepe kloof, het negende eeuwse Tatev klooster. Om het klooster te bereiken maken we gebruik van de ruim vijf kilometer lange kabelbaan. Tot enkele jaren geleden, was dit de langste kabelbaan ter wereld. Wanneer ik de kerk van het klooster betreed, valt het mij op dat veel Armenen deze kerk bezoeken om te bidden. Zij bezoeken het graf van rector en overste Grigor Tatevatsi, een heilige in de Armeense kerk geboren in 1346. Met de kabelbaan gaan we weer terug.

We rijden vandaag naar Goris, het meest zuidelijke plekje van Armenie dat we zullen bezoeken. We beginnen de dag echter eerst bij Khor Virap, wat diepe put betekent. Gregorius de Verlichter werd in de 3de eeuw door Koning Tiridates in een put gevangen gehouden omdat hij Christen was. In de Romeinse tijd verboden. Later werd op deze plek een kapel en kerk gebouwd ter ere van Sint Gregorius. Via een smalle stalen verticale trap daal ik af in de 6,5 meter diepe put. De volgende stop is het wijndorpje Areni. Na een korte tour langs de wijnvaten en flessen, kunnen we de wat zoetere Armeense wijn proeven. Wel zeven soorten en dat nog voor de lunch. In de nabijheid liggen de kerkjes van Novarank prachtig gelegen in een kloof. Aan het einde van de middag bezoeken we de prehistorische site Zorats Karar. Het Armeense Stonehenge. Grote stenen en menhirs staan in cirkels opgesteld. Leuk om tussendoor te wandelen, maar op 1.700 meter hoogte staat een harde koude wind. In de bus warm ik weer op, terwijl de naar Goris rijden.

Vandaag gaan we ten oosten van de stad Yerevan het Geghard klooster bezoeken. Op weg naar dit klooster maken we een stop bij de Garni kloof. Basalt pilaren lijken hier tegen de rotsenwanden aangeplakt te liggen. De benaming "Basaltorgel" is op zijn plaats. We wandelen door de kloof. Aan de bovenzijde staat de tempel van Garni. Vermoedelijk was dit een een tombe voor de Romeinse heerser Sohaemus en gebouwd rond 175 nC. Grappig om dit in Armenie te zien. Na het middaguur rijden we door naar Geghard. Het goed bewaard gebleven middeleeuws Armeens klooster ligt tussen de kliffen van de Azat-vallei. Armine, onze gids vertelt dat het klooster al in de 4dw eeuw gesticht is en een bedevaartsplek is vanwege aanwezigen relikwieën. Ik betreed de hoofdkerk. Vanuit de kerk kan ik enkele kapelletjes bezoeken, die volledig uit de rotsen gehouwen zijn. Alles bij elkaar een bijzonder complex.

Vanaf de Cascade trappen is er een mooi uitzicht op de stad Yerevan en de achterliggende berg Ararat.

Vandaag bezoeken we de kathedraal van Echmiadzin en de archeologische site van Zvartsnots. Voordat we echter de stad Yerevan verlaten, rijden we naar het Mother of Armenia standbeeld. Vanaf de voet van dit beeld hebben we uitzicht over de stad Yerevan en de met sneeuw bedekte berg Ararat. Armenië was het eerste land dat zich bekeerde tot het christendom. De oudste en belangrijkste kerken van Armenië vind je in Etchmiadzin. Het hoofd van de Armeense Apostolische kerk, de Katholikos, heeft er zijn zetel (vergelijkbaar met de Paus voor de Katholieken). Wanneer ik de kathedraal betreed, zie ik de prachtige frescos. Foto's maken is binnen helaas niet toegestaan (en wordt scherp op gelet). In de nabijheid ligt de historische begraafplaats voor de priesters en de kerk van de heilige Gayane. Dit gehele complex is onderdeel van de Unesco werelderfgoedlijst. Bij Zvartsnots, enkele kilometers verderop, bevinden zich de ruïnes van een oude rond, drie verdiepingen hoge kerk en het paleis van koning Tiridatus III. We bekijken de restanten. Koningin Tiridatus liet ooit 32 nonnen martelen. Eén van hen was de heilige Gayane (van de eerder genoemde kerk) Een andere non, Nino, wist te ontsnappen en zou later in Georgië het Christendom brengen (zie eerdere step in Bodbe). In het begin van de middag zijn we weer in Yerevan.

Vandaag is de laatste dag aangebroken in Georgië, althans voor nu. Volgende week keren we weer terug in Georgië. Op weg naar de grens stoppen we even bij het Khertvisi Fortress. Een goed bewaard gebleven fort uit de 12de eeuw. De grens passage verliep soepel. In Gyumrei, de tweede stad van Armenie, staat de opvallende Amenaprkich kerk. De kerk is in zwart met oranje stenen opgetrokken. De Kathedraal van de heilige moeder Gods, aan de overzijde op het plein, is de belangrijkste kerk van Gyumri. Aan het einde van de middag arriveren we in Yerevan, de Armeense hoofdstad. Rond de Cascade trappen zijn wecgaan eten. We blijven hier drie nachten.

In de namiddag bezoeken we de verborgen grotstad Vardzia nog geen 20 km van de Turkse grens. In de 12 eeuw startten monniken met het zorgvuldig uithakken van ruimtes in een steile bergwand. Dit als toevluchtsoord die bescherming moest bieden tegen de invallen van Mongolen. Een aardbeving aan het einde van de 13e eeuw maakte echter een einde aan Vardzia. Een groot deel van de buitenkant van de grotten stortte in, waardoor ineens veel van de ruimtes zichtbaar waren. Via uitgehakte treden kom ik bij de grotten. Ik passeer verschillende kamers. Bij de rotskerk zijn prachtige fresco's aangebracht. Soms lopen de treden door tunnels door de rotsen. Zo moet vroeger de hele stad geweest zijn. De doorgangen zijn laag. Gebukt loop ik naar de volgende ruimte. We passeren wijnkelders en woonverblijven. Nog altijd wordt Vardzia bewoond door zeven monniken. Via trappen, uitgehakte treden en tunnels keren we terug naar het parkeerterrein. Een bijzondere ervaring.